FanPage FacebookKanał YouTube

Unikatowe krosna żakardowe główną atrakcją Muzeum Lniarstwa

Tysiące sznurów galerunkowych podwieszonych do maszynki żakardowej, tysiące pojedynczych nitek przędzy precyzyjnie przewleczonych przez poszczególne elementy krosna… taki obraz wyłania się po wejściu na wystawę „Żakardowe wzory”, która powstała w Muzeum Lniarstwa w Żyrardowie. Na ekspozycji zaprezentowano maszyny i urządzenia wykorzystywane w Zakładach Lniarskich w Żyrardowie w procesie technologicznym produkcji tkanin żakardowych. Dzięki działaniu placówka uratowała przed zniszczeniem jedyne na świecie krosna czółenkowe z mechanizmami żakardowymi, sterowanymi kartami wzornic.

Wystawa Żakardowe wzory prezentuje proces produkcji tkanin żakardowych w Zakładach Lniarskich w Żyrardowie.

Sercem każdej tkalni są krosna, a sercem stworzonej wystawy – unikatowe na skalę światową krosna żakardowe. Zaprezentowany na wystawie park maszynowy składa się z 16 krosien czółenkowych typu Saurer, wyposażonych w mechanicznie sterowane maszynki żakardowe z przystawką Verdola. Maszyny zostały wyprodukowane w latach 70. XX wieku i były użytkowane w Zakładach Lniarskich w Żyrardowie do czasu upadku fabryki w 1999 r., a następnie w prywatnej spółce, która kontynuowała lniarską tradycję Żyrardowa do 2019 roku. Maszyny zostały wykupione finalnie przez Miasto Żyrardów oraz zaprezentowane na wystawie „Żakardowe wzory”, która została stworzona przez Muzeum Lniarstwa w Żyrardowie na jednej z poprzemysłowych hal muzealnych.

Wystawa Żakardowe wzory prezentuje proces produkcji tkanin żakardowych w Zakładach Lniarskich w Żyrardowie.Fenomen krosien żakardowych polega na zastosowaniu specjalnego mechanizmu tworzącego przesmyk – mechanizmu żakardowego, wynalezionego w 1805 r. przez Josepha Marie Jacquarda. Dzięki maszynce żakardowej, która umieszczona jest nad krosnem na specjalnej konstrukcji nośnej, możliwe było tworzenie wielobarwnych tkanin o wzorzystym splocie, tj. tkanin żakardowych, które uznawane były za luksusowy i ceniony  towar. Wzór na tkaninie powstawał poprzez sterowanie pojedynczymi nitkami osnowy za pomocą tzw. galerunku, wg programu zarejestrowanego na kartach perforowanych, tzw. wzornicach.

Ekspozycję wzbogacają również urządzenia wykorzystywane na oddziale przygotowawczym tkalni oraz na etapie wykończania tkanin żakardowych. Są to m.in.: przewijarka bębnowa, cewiarka wątkowa czy snowadło taśmowe, na którym zawieszono ponad 600 sztuk nawojów z kolorową przędzą, która począwszy od odcieni żółci, czerwieni, fioletu i niebieskiego, tworzy zachwycający spektakl barw i kolorów. Aranżację wystawy dopełniają oryginalne wzorniki tkanin żakardowych, produkowanych w Zakładach Lniarskich, które zostały umieszczone w gablotach wystawienniczych. W tej części wystawy można również wsłuchać się we wspomnienia byłych pracowników, którzy z ogromnych sentymentem powracają w swoich opowieściach do lat spędzonych w fabryce.

W związku z pandemią koronawirusa oraz wprowadzonymi obostrzeniami sanitarnymi dotyczącymi zamknięcia placówek kulturalnych, w tym muzeów, turyści muszą cierpliwie poczekać na zwiedzenie wystawy do czasu ponownego otwarcia placówki.

Projekt tworzenia wystawy Żakardowe wzory został dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa NarodowegoWystawa powstała w ramach projektu „Żakardowe wzory - wystawa dedykowana procesowi produkcji tkanin żakardowych w Zakładach Lniarskich w Żyrardowie”, który został dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszy Promocji Kultury.

LOT MZ, 21.12.2020

W Muzeum Lniarstwa powstała nowa wystawa






LOKALIZACJA

Obiekty

Miejscowość

.

Przedsięwzięcie współfinansowane ze środków Samorządu Województwa Mazowieckiego